TSS_3944_1200x800

ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 1

ทุกคำของขนมไทย มีทั้งความหวานของรสชาติ และความอบอุ่นของความทรงจำซ่อนอยู่ ขนมไทยโบราณไม่ใช่แค่ของหวานในถ้วย แต่คือศิลปะแห่งความประณีต ที่สืบต่อจากรุ่นสู่รุ่น กลิ่นหอมของดอกไม้ ความมันของมะพร้าว และสีทองอร่ามของไข่แดง ล้วนบอกเล่าเรื่องราวของวัฒนธรรมไทยได้อย่างงดงาม ไม่ว่าจะเป็น ‘ขนมไทยพื้นบ้าน’ ที่รังสรรค์ขึ้นจากภูมิปัญญาและวิถีชีวิตอันเรียบง่ายของชาวบ้าน หรือ ‘ขนมไทยชาววัง’ ที่ประดิดประดอยและวิจิตรบรรจงอย่างพิถีพิถัน วันนี้เราจะพาย้อนกลับไปสัมผัสเสน่ห์ของ “ขนมไทยโบราณ” ที่ยังคงมีชีวิตอยู่…ในทุกคำที่ชิม”

เริ่มกันที่คำแรก

-ขนมโสมนัส

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 3

“โสมนัส คุกกี้แรกแห่งสยาม สืบสูตรจากนางมารีกีมา”

ขนมโสมนัส หรือ คุกกี้สยาม ต้นกำเนิดแต่เดิมย้อนไปถึงสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ตัวขนมทำด้วยไข่ขาวกับน้ำตาล ตีขึ้นให้ฟูประดุจเมอแรงฝาหรั่ง ชาวไทยถือโสมนัสเป็นขนมอบยุคแรก นิยมรับประทานกันในหมู่ชนชั้นสูง หรือใช้ต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง เสิร์ฟพร้อมน้ำชา อีกทั้งต่อมาได้ใช้ในงานมงคลสมรส ด้วยชื่อขนมแสดงความหมายแห่งความปิติยินดีและความรื่นเริง

-ขนมกลีบลำดวน

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 5

กลีบลำดวน ขนมชนิดนี้ เดิมมีเค้ามาจากคุกกี้ของชาวตะวันตก ซึ่งนิยมทำไว้รับประทานกับน้ำชา ครั้นเมื่อบ้านเมืองได้แป้งสาลีเข้ามาเป็นของซื้อขาย ช่างขนมไทยจึงได้คิดทำเป็นรูปดอกลำดวน มีสามกลีบประคองก้อนกลมตรงกลาง เสมือนเกสร เป็นขนมที่ทำด้วยความบรรจงประณีต อบด้วยควันเทียนให้กลิ่นหอมชัด เมื่อแล้วเสร็จฃจก็จะได้รสหวานละมุน แลกลิ่นคงอยู่ติดลิ้นติดใจ

-ขนมสัมปันนี

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 7

ขนมสัมปันนี อีกหนึ่งขนมไทยที่ท้าวทองกีบม้าเป็นผู้คิดค้นขึ้นในสมัยของสมเด็จพระนารายณ์ ลักษณะเนื้อขนมแข็งอยู่บ้าง ประหนึ่งคุกกี้ของฝรั่ง แต่เมื่อเคี้ยวแป้งกลับนุ่มละลายไปในปาก มีรสหวาน พรั่งพร้อมด้วยกลิ่นหอมของกะทิ อบด้วยควันเทียนหอมฟุ้ง ขนมนี้จัดอยู่ในจำพวกของมงคล ขนมสัมปันนีมีชื่อ รูปลักษณ์ มาจาก “เรือสัมปันนี” ที่คล้ายๆกับเรือสำปั้น หรือ เรือซำปัง แต่เพรียวกว่า เพราะฉะนั้นขนมสัมปันนี จึงมีรูปลักษณ์เหมือนเรือสัมปันนีตามชื่อ ครั้นผู้ใดลิ้มรส ก็มักเกิดความชื่นใจ แลพาให้นึกระลึกถึงผู้เป็นที่รักอยู่เนือง ๆ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 9

-ขนมทองเอก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 11

ขนมทองเอก หนึ่งในขนมมงคลตระกูลทอง สื่อความหมายถึง “ความเป็นยอดขนม แลความเป็นเลิศ” มักนิยมทำใช้ในงานมงคลต่าง ๆ อาทิ งานสมรส งานขึ้นบ้านใหม่ หรือมอบเป็นของขวัญในวาระพิเศษ ลักษณะตัวขนมเนื้อสีทอง เนื้อนุ่มเหนียวพอเคี้ยว มีทองคำเปลวแปะประดับไว้บนยอดหรือกลางขนม แลดูสูงค่าและงามตา สมกับนามว่า “ทองเอก” อันหมายถึงความเป็นที่หนึ่งเหนือสิ่งทั้งปวง

-ขนมเสน่ห์จันทน์

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 13

ขนมเสน่ห์จันทน์ หนึ่งในขนมมงคลตระกูลทองอีกขนมหนึ่ง มักใช้ในพิธีการ โดยเชื่อว่าจะนำความเจริญแลโชคดีมาสู่ผู้รับประทาน ตัวขนมมีสีเหลืองสุก ลักษณะกลมแบนคล้ายผลลูกจันทน์ เนื้อขนมโรยผงจันทน์เทศ คนโบราณถือว่านาม “เสน่ห์จันทน์” เป็นถ้อยคำสิริมงคล สื่อถึงความเป็นที่รัก แลความมีเสน่ห์ มีผู้เอ็นดูเมตตา

-ขนมดาราทอง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 15

ขนมดาราทอง เป็นขนมที่ชนะการประกวดในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ใช้เค้าเดิมเนื้อทองเอกเป็นหลัก แล้วเอาเมล็ดแตงโมมากวาดกับน้ำเชื่อมไฟอ่อน สิริเวลายืดยาวกว่าหกชั่วโมงจนขึ้นเกล็ดดี เมื่อนำมาประดับล้อมขอบขนมก็แลดูคล้าย “กระจังทอง” อันวิจิตรภายหลังเปลี่ยนชื่อขนมเป็น “ดาราทอง” เนื่องจากมีลักษณะคล้ายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่เป็นรูปดาวเปล่งรัศมี จึงเป็นขนมที่ปรากฏชื่อเสียงแพร่หลายสืบมา

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 17

-ขนมบุหลันดั้นเมฆ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 19

บุหลันดั้นเมฆ ได้แรงบันดาลใจจากเพลงพระราชนิพนธ์ “บุหลันลอยเลื่อน” ในรัชกาลที่ 2 สีครามเข้มของเนื้อขนมได้มาจากน้ำดอกอัญชัน เปรียบเหมือนสีของก้อนเมฆยามราตรี ส่วนกลางตัวขนมนั้นมีสีเหลืองนวลสื่อถึงดวงจันทร์ลอยเด่นฟ้าท่ามกลางหมู่เมฆ ตัวสังขยานี้มีส่วนผสมของไข่เค็มอันเป็นสูตรเฉพาะของเรือนเรา บังเกิดรสละมุนเคล้าความเค็มมันอย่างออกรส

-ขนมถ้วยหยดมรกต

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 21

ขนมถ้วยหน้ากะทิไวท์ช๊อคโกแลตเนื้อแน่นผสานกับเส้นลอดช่อง บรรจงประดับด้วยทองคำเปลว ตัวแป้งนุ่มหนึบ หอมกลิ่นใบเตยสดจากเรือนชายณัฐ และความหวานละมุนของน้ำตาลมะพร้าวแท้

-ขนมกล้วย

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 23

ขนมกล้วย ขนมไทยพื้นบ้านอันเป็นที่รู้จักกันในแดนสยาม แต่สูตรของชายณัฐนี้พิถีพิถัน ใช้แป้งน้อยให้เนื้อแน่นนุ่มเต็มคำ ผสมเนื้อกล้วยตากหั่นเป็นชิ้นเล็กแทรกในเนื้อ เพิ่มรสสัมผัสให้เคี้ยวอย่างพินิจเพลิดเพลิน อีกทั้งยังใช้น้ำตาลหญ้าหวานแทนจึงพอเหมาะแก่สุขภาพ ปรุงด้วยกลิ่นวานิลลาอ่อนๆ เติมเสน่ห์ให้ขนมที่แม้ภายนอกดูเรียบง่าย แต่รสภายในหามิได้ธรรมดาเลย

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 25

-ขนมเกสรลำเจียก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 27

ขนมเกสรลำเจียกรูปทรงดุจดอกลำเจียกตูมมิทันบาน ไส้ทำด้วยมะพร้าวขูดกวนกับน้ำตาลจนเหนียวขึ้นกลิ่นหอมห่อด้วยแป้งร่อนบางอย่างประณีต ต้องอาศัยความชำนาญเฉพาะของผู้ทำ ขนมนี้มีนามปรากฏในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 2 ว่า “ลำเจียกชื่อขนม นึกโฉมฉมหอมชวยโชยไกลกลิ่นด้นแดโดย โหยไห้บุหงางาม”เป็นขนมที่ยิ่งนับวันยิ่งหาทานได้ยากยิ่ง

-ขนมต้ม

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 29

ขนมต้ม ขนมนี้มีมาแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัย หากแต่ขนมต้มสูตรตำราชายณัฐ แตกต่างจากที่อื่นตรงที่ให้ความพิถีพิถันทั้งในสัดส่วนของแป้งแลไส้ ตัวแป้งทำด้วยข้าวเหนียว ห่อไส้มะพร้าวทึนทึกกวนกับน้ำตาลมะพร้าว รสหวานหอมกลมกล่อมในปริมาณพอดี ครั้นต้มจนแป้งสุกนิ่มแล้ว จึงนำมาคลุกมะพร้าวขูดสดหอมมัน ให้เนื้อสัมผัสนุ่มนวล รสละไมอร่อยในทุกคำ

-ขนมพระพาย

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 31

ขนมพระพาย ขนมโบราณคิดค้นเพื่อใช้ในงานมงคลสมรส ปรากฏมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา รัชสมัยพระเพทราชา ตัวขนมมักมีสีละมุนตา ทำด้วยแป้งข้าวเหนียว แล้วนำมาหุ้มห่อตัวใส้ไว้ สื่อหมายถึงความเหนียวแน่นมั่นคงแห่งคู่สมรส ไส้ในฉบับตำราชายณัฐนั้นใช้เผือกกวน อบควันเทียนอย่างดีให้รสหวานหอม ตัดกับแป้งเหนียวนุ่มภายนอกอย่างลงตัว

-ขนมเรไร

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 33

ขนมเรไร ปรากฏนามอยู่ในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน รัชกาลที่ 2 “รังไรโรยด้วยแป้ง เหมือนนกแกล้งทำรังรวง” “โอ้อกนกทั้งปวง ยังยินดีด้วยมีรัง”ตัวขนมเป็นเส้นเล็ก เนื้อนุ่มละมุน ชุ่มด้วยกะทิ เส้นแป้งหอมควันเทียน สีสันสดใส จัดเรียงอย่างวิจิตรราดน้ำกะทิหวานมัน โรยงาขาวคั่ว รับประทานแนมมะพร้าวขูด เพิ่มกลิ่นหอมและรสสัมผัสอย่างพิถีพิถัน

-ขนมจีบนก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 35

ขนมจีบนก ทำด้วยแป้งสีขาวนวล บรรจุไส้ไก่ผัดรสหวานกลมกล่อม คลุกเคล้าสามเกลอจนหอม แล้วจับจีบแป้งด้วยมืออันประณีต ลวดลายพลิ้วงาม เสมือนเครื่องว่างชั้นสูงแห่งชาววัง

-ช่อม่วง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 37

ช่อม่วง ของว่างตำรับชาววัง สีม่วงจากอัญชัน แป้งนุ่มห่อไส้รสเค็มกลมกล่อม หอมเครื่องสามเกลอ ปั้นก้อนกลมจับจีบ หลั่นลำดับคล้ายกลีบดอกไม้ นึ่งจนแป้งใสเงา หอมน้ำมันกระเทียมเจียวเคลือบชั้นนอก ดังบทกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวานในรัชกาลที่ 2 ความว่า “ช่องม่วงเหมาะมีรส หอมปรากฏกลโกสุม คิดสีสไบคลุม หุ้มห่อม่วงดวงพุดตาล”

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 39

-ขนมลืมกลืนไข่แมงดา

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 41

ขนมลืมกลืนไข่แมงดา เนื้อแป้งถั่วเขียวผสมน้ำลอยดอกไม้กวน ไฟอ่อนจนเนื้อเด้งใส ราดด้วยกะทิหอมมัน ตัดเลี่ยนด้วยขนมไข่แมงดาบนหน้ากระทิ ให้ 3 รสสัมผัสในคำเดียว

-ขนมน้ำดอกไม้

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 43

ขนมน้ำดอกไม้ ขนมหลากสีสดใสทำจากแป้งข้าวเจ้า ผสมน้ำลอยดอกมะลิข้ามคืน นึ่งขนมจนเนื้อฟู รสสัมผัสนุ่มละมุนหอมกลิ่นมะลิ

-ขนมเปียกปูนใบเตยกะทิสด

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 45

ขนมเปียกปูนใบเตยกะทิสด ใช้ใบเตยหอมสดคั้นกรองจนได้สีเขียวธรรมชาติเข้มข้น กวนกับแป้งเติมน้ำตาลมะพร้าวหวานกลมกล่อม เคี่ยวไฟอ่อนจนเนื้อหนึบ ราดหน้าด้วยหัวกะทิ โรยงาดำ งาขาวคั่วเพิ่มกลิ่น และอรรถรส

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 47

-ขนมใส่ไส้

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 49

ขนมใส่ไส้ ไส้ในคือมะพร้าวทึนทึกขูดฝอย ผัดกับน้ำตาลมะพร้าวกวนจนเหนียวหอม พอปั้นไส้ได้ ห่อด้วยแป้งข้าวเหนียวผสมหัวกะทิ นวดเคล้าจนเนียน แล้วห่อใบตองนึ่งจนสุกหอม แม้รูปทรงหน้าจาขนมแลเรียบง่าย แต่เปี่ยมด้วยกลิ่นอายความดั้งเดิม และรสกลมกล่อมจากธรรมชาติ

-ขนมชั้นน้ำมันขี้โล้

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 51

ขนมชั้นน้ำมันขี้โล้ ขนมชั้นตำรับโบราณที่ใช้ “น้ำมันขี้โล้” อันทำจากมะพร้าวคั้นสด เคี่ยวด้วยไฟอ่อนจนได้นำ้มันใส ทาฉาบบนชั้นแป้งสุกของขนมชั้น ให้เงางามและกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ หาใดเสมอเหมือน

-ขนมชั้นดอกกุหลาบ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 53

ขนมชั้นดอกกุหลาบ สีสันสดใส เนื้อแป้งเหนียวนุ่ม หอมหวานละมุนกะทิและน้ำตาลมะพร้าว นึ่งด้วยไฟกลาง เมื่อแป้งสุกพักให้เย็น แล้วพับเป็นดอกกุหลาบอย่างเบามือ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 55

-ขนมผกากรอง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 57

ขนมผกากรอง ขนมไส้ถั่วกวนหอมกลิ่นอบควันเทียน มีเค้าเดิมมาจากขนมช่อแก้ว บรรจงบีบแป้งด้วยมือเป็นกลีบเล็ก ๆ ซ้อนกันหลายชั้นในแต่ละชิ้น จนคล้ายดอกผกากรอง

-ขนมถั่วทอง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 59

ขนมถั่วทอง ทำจากถั่วเขียวเลาะเปลือกนึ่งจนนุ่ม บดให้เนียน กวนกับน้ำตาลและกะทิจนข้น ปั้นลงพิมพ์ชิ้นสวยพอดีคำประดับด้วยทองคำเปลว

-ขนมอาลัว

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 61

ขนมอาลัว เป็นขนมที่ท้าวทองกีบม้าในสมัยกรุงศรีอยุธยา นำตำรับจากโปรตุเกสมาดัดแปลง เดิมทีมีลักษณะคล้ายรูปหยดน้ำ กรอบนอกนุ่มใน บีบเป็นกลีบสวยงาม หยิบรับประทานสะดวก กาลต่อมานิยมทำเป็นรูปดอกไม้เพิ่มความงามและสีสันให้น่าลิ้มลองยิ่งขึ้นตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน ขนมอาลัวจึงยังคงเป็นอีกหนึ่งขนมที่ได้รับความนิยมทั้งในฐานะของขวัญและของฝาก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 63

-ขนมกระเช้าสีดา

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 65

ขนมกระเช้าสีดา เป็นขนมไทยชาววังที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากต้นกระเช้าสีดาในวรรณคดีรามเกียรติ์ ตัวขนมทำจากแป้งสาลีอบกรอบจนขึ้นรูปทรงคล้ายกับกระเช้า และส่วนที่เป็นไส้ขนมทำจากมะพร้าวกวนน้ำตาลแต่งสีสันสวยงาม ปัจจุบันหาทานได้ค่อนข้างยาก เนื่องจากต้องใช้ความปราณีตและละเมียดละไมในการทำ

-ขนมมัศกอด

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 67

ขนมมัศกอด “มัศกอดกอดอย่างไร น่าสงสัยใคร่ขอถาม กอดเคล้นจะเห็นความ ขนมนามนี้ยังแคลง” มีหน้าตาละม้ายเค้กฝรั่งตัวเค้กทำจากแป้งสาลี และไข่ หน้าขนมประดับหน้าด้วยมะพร้าวขูดฝอย ราดลงด้วยไข่ขาวตีกับน้ำตาลคล้ายเมอแรง เติมกลิ่นและรสเปรี้ยวจากมะนาวเล็กน้อย เพิ่มมิติให้รสหวานตัดเปรี้ยวไม่ชวนเลี่ยนจนเกินไป เป็นอีกหนึ่งขนมไทยที่หาทานได้ยาก

-ขนมหม้อตาล

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 69

ขนมหม้อตาล มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “ขนมหม้อเงินหม้อทอง” ส่วน”หม้อตาล” มีที่มาจากหม้อดินเผาที่ใช้ทำอาหารคาวหวานในสมัยโบราณ เนื้อขนมทำจากแป้งสาลีอบจนสุกกรอบสีเหลืองทอง ภายในบรรจุไส้น้ำตาลเคี่ยวสีฟ้าอมม่วง สีสันอ่อนหวานที่ได้จากน้ำดอกอัญชันเมื่อต้องสัมผัสกับหยดมะนาว จึงเปล่งประกายเป็นเฉดม่วง ก่อนนำไปเคี่ยวจนข้นหอม

-ขนมล่าเตียง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 71

“ล่าเตียงคิดเตียงน้อง นอนเตียงทองทำเมืองบน ลดหลั่นชั้นชอบกล ยลอยากนิทรคิดแบบนอน” จากกาพย์แห่ชมเครื่องคาวหวาน รัชกาลที่ 2 โดดเด่นด้วย “แพไข่ตาข่ายสีทอง” ที่บรรจงโรยเป็นตารางโปร่งบางด้วยมือ นำมาห่อหุ้มไส้ “กุ้งและหมูสับ” ที่ผัดเคี่ยวกับสามเกลอและถั่วลิสงคั่วจนแห้งสนิท รสชาติเค็มมันอมหวาน ละเมียดละไมพอดีคำ

-ขนมสาคูไส้หมู

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 73

สาคูไส้หมู เชื่อว่าต้นกำเนิดมาจากสมัยรัชกาลที่ 1 ที่นางสนมชาวลาวได้คิดค้นทำขนมเพื่อควายแทนไข่ตัวเงินตัวทองที่พระองค์โปรด แต่ในสมัยนั้นใช้ไส้ถั่วกวน แต่ต่อมาสูตรได้ถูกปรับเปลี่ยนโดยห้องเครื่องในวังให้เป็นไส้หมู และทานคู่กับผักสด รับประทานเป็นเครื่องว่าง

-ขนมค้างคาวเผือก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 75

“ขนมค้างคาวเผือก” คือมรดกทางวัฒนธรรมอาหารจากห้องเครื่องฝ่ายในตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ที่ผสานอัตลักษณ์ความประณีตเข้ากับวัตถุดิบพื้นถิ่น โดยนำเผือกนึ่งมานวดเป็นแป้งเนียนนุ่ม แล้วบรรจงจับจีบสามเหลี่ยมหน้าจั่วให้มีสัณฐานโค้งมนคล้ายปีกค้างคาว โดดเด่นด้วยไส้กุ้งผัดสามเกลอรสเค็มมันอมหวาน ก่อนนำไปทอดจนเหลืองกรอบฟูราวกับงานศิลปะสีทอง

-ขนมข้าวเกรียบปากหม้อ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 77

ข้าวเกรียบปากหม้อ ขนมไทยโบราณที่ตัวแป้งเมื่อโดนความร้อนจะมีลักษณะบางใสพองตัว คล้ายแป้งบาง ๆ ที่ถูกทำให้สุกบริเวณปากหม้อนึ่งมีส่วนผสมหลักคือ ถั่วลิสงคั่วบด ผัดกับน้ำตาล และเครื่องปรุงอื่น ๆ เพื่อให้มีรสชาติหวานมันเค็ม ทานคู่กับผักกาดหอมและพริก

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 79

-ขนมหินฝนทอง

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 81

หินฝนทอง ลักษณะคล้าย “หินลับทอง” ช่างทองใช้ทดสอบความบริสุทธิ์ของทองคำ และเป็นเสบียงเดินทัพของทหาร พบในเสภาขุนช้างขุนแผน จากความเข้มขลังของหินสีดำ สู่ความบริสุทธิ์ละมุนตาของสีงาช้าง โดยเลือกใช้เม็ดมะม่วงหิมพานต์ปันละเอียดแทนข้าวคั่ว เพื่อรสชาติที่นุ่มนวลหอมมัน และร่วมสมัย

-ขนมบุหลันมรกต

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 83

บุหลันมรกต ดัดเเปลงมาจากขนมบุหลันดั้นเมฆ เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2 สีเขียวเข้มของเนื้อขนมได้มาจากน้ำใบเตยสด ส่วนกลางตัวขนมนั้นมีสีเหลืองบวลจากสังขยาไข่สื่อถึงพระจันทร์เต็มดวงดังคำขึ้นต้นของขนบว่า “บุหลัน”

-ขนมตาล

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 85

ขนมตาล มีประวัติยาวนานย้อนไปถึงสมัยสุโขทัยและอยุธยา พบในจังหวัดที่มีต้นตาลเยอะ เช่น เพชรบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม โดยชาวบ้านนำ “ผลตาลสุก” ที่ร่วงหล่นจากต้นมาดัดแปลง และทำเป็นขนมในฤดูที่ผลตาลสุกงอมโดยผสมกับแป้งข้าวจ้าว กะทิ และน้ำตาล

-ขนมตะลุ่ม

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 87

ตะลุ่ม เป็นขนมพื้นบ้านภาคกลาง มักทำกินกันในครัวเรือนหรือทำถวายพระในงานบุญ ชื่อ “ตะลุ่ม” มีที่มาจาก “ถ้วยตะลุ่ม” ซึ่งเป็นภาชนะรูปทรงพุ่มขนาดเล็ก มีฝาปิด เป็น “ขนมไทยหาทานยาก” ประกอบด้วยเนื้อขนมสองส่วน ส่วนบนที่เป็นหน้าสังขยา และ ส่วนที่เป็นตัวเเป้งเนื้อใบเตย

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 89

-วุ้นกะทิ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 91

วุ้นกะทิ เนื้อวุ้นหอมมัน สูตรหวานน้อย โดดเด่น ด้วยชั้นวุ้นใสประกายทองคำสลับชั้นกะทิหอมละมุน ให้ความหวานธรรมชาติจาก หญ้าหวาน มอบสัมผัสแห่งความลักชูรีที่มาพร้อมสุขภาพที่ดี

-ขนมอาลัวดอกกุหลาบ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 93

“อาลัว” ที่มีความหมายอันเป็นมงคลถึง “การดึงดูดใจ” ถูกนำมาถ่ายทอดใหม่ผ่านความประณีตของการ “บีบมือ” ทีละกลีบอย่างใจเย็น จนกลายเป็นดอกกุหลาบที่ดูพริ้วไหวมีชีวิตราวกับดอกไม้จริง เราเลือกใช้นมสดพรีเมียมแทนกะทิแบบดั้งเดิม เพื่อให้ได้กลิ่นหอมที่นุ่มนวลและรสชาติที่เบาสบายละเมียดละไม

-ขนมทองชมพูนุช

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 95

ทองชมพูนุช คือขนมมงคลโบราณเป็นหนึ่งในขนมตระกูลทอง มีความหมายถึงความเป็นที่รัก มีรสชาติหวานหอมคล้ายขนมทองเอก แต่แตกต่างกันที่ส่วนผสม นิยมทำเป็นสีชมพูอ่อน และมักจะหอมกลิ่นอบควันเทียน

-ขนมปั้นสิบ

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 97

ปั้นสิบ เป็นเครื่องว่างไทยโบราณที่สืบทอดมานาน นิยมทำกินช่วงบ่าย ตัวแป้งทำจากแป้งสาลี ผสมแป้งข้าวเจ้า กะทิ ห่อไส้คาว เช่น ปลา หมูหยอง หรือกุ้ง แล้วขลิบขอบให้สวยงาม ก่อนนำไปนึ่งหรือทอด โดยได้พัฒนาต่อยอดจากสำรับหม่อมเจ้าหญิงจันทร์เจริญ รัชนี

Thai Style Studio 1984 ขนมไทยโบราณ เรื่องเล่าและเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละคำ 99

ในยุคที่โลกหมุนเร็วขึ้น ขนมเหล่านี้ยังคงบอกให้เราช้าลง เพื่อฟังเสียงของวัฒนธรรมที่ยังคงหอมหวานอยู่ในทุกชั้นของขนม

ถ้าอ่านแล้วเริ่มหิวความหวานละมุนแบบไทย ๆ หรืออยากลิ้มลองขนมไทยรสชาติดั้งเดิมที่ทำด้วยใจ สามารถแวะไปทักทาย สั่งความอร่อย หรือติดตามข่าวสารเมนูใหม่ ๆ ของร้านได้ที่ เพจชายณัฐ กันได้เลยนะครับ รับรองว่าไม่มีผิดหวังแน่นอน!

Share this post