ในวันที่เครื่องมือทันสมัยยังไม่มี สมัยก่อนเขาอัดจีบสไบกันอย่างไร?

สไบ ถือเป็นเครื่องแต่งกายหลักของสตรีไทยในสมัยโบราณ การแสดงฐานะของคนไทยในสมัยก่อนจะดูจากรอยจีบของผ้า เนื่องจากในสมัยโบราณไม่ใช้ความร้อนในการทำให้เรียบ มีเพียงอุปกรณ์ตัวใหญ่อย่าง “รางจีบ” และ “เครื่องอัดผ้า” ทำจากไม้สัก ที่ต้องประคองจับจีบผ้าและทับทิ้งไว้เป็นเวลานานจึงจะใส่ได้ ผ้าสไบ โดยมากเป็นผ้าที่เบาบาง ทำด้วยแพรไหม ส่วนใหญ่จะไม่ค่อยสกปรก จึงไม่จำเป็นที่จะต้องซักหรือทำความสะอาดบ่อยนัก แต่ด้วยวิสัย “ชาววัง” จะต้องทำความสะอาดและอบร่ำให้มีกลิ่นหอมอยู่เสมอ การซักผ้าชนิดนี้จึงไม่จำเป็นต้องต้ม เพียงแต่ซักน้ำให้สะอาดตากให้แห้งแล้วจึงนำมาจีบ วิธีจีบก็มีต่าง ๆ กัน บางคนใช้จีบด้วยมือ ช่วยกัน 2 คน จีบคนละข้าง วิธีนี้ผู้ทำจะต้องมีความชำนาญสูง เมื่อจีบแล้วจึงนำของหนัก ๆ มาทับไว้ให้เรียบและอยู่ตัว หรือบางคนใช้วิธีมัดหัวท้ายและกลางเพื่อให้จีบอยู่ตัว มีบางคนที่มีความสามารถจีบคนเดียวโดยใช้หัวแม่เท้ากับนิ้วถัดไปคีบไว้ แล้วจับจีบทีละข้าง วิธีเช่นนี้มักถูกตำหนิว่าเป็นวิธีของไพร่ ชาววังจึงไม่นิยมทำกัน อีกวิธีหนึ่งเป็นวิธีของผู้มีฐานะอย่างชาววังหรือสตรีในราชสำนัก คือใช้ เครื่องอัดกลีบผ้า ลักษณะเป็นไม้ 2 แผ่นตั้งขนานกันบนไม้อีกแผ่นหนึ่ง ทำให้เกิดร่องระหว่างไม้ทั้ง 2 แผ่น เวลาใช้จีบผ้าสไบใส่ลงไประหว่างร่องทีละชิ้น จากนั้นใช้ไม้อีกชิ้นหนึ่งที่มีความกว้างเท่ากับร่องไม้เรียกว่า “ลิ้นอัด”ทับลงไป แล้วใช้เชือกมัดปลายผ้าที่โผล่ออกมาทั้ง 2 ด้าน หรือใช้ไม้ใหญ่ทับหัวทับท้าย เมื่อเวลาแก้เชือกและดึงไม้ลิ้นออกจะได้ผ้าสไบที่มีกลีบงดงามและคงทน ส่วนวิธีที่ทำให้ผ้าเรียบอย่างสวยงามคือ การนำมาเข้าของเครื่องหนีบ ลักษณะเป็นลูกเหล็กท่อนโตกลมหรือเหลี่ยมยาววางซ้อนกัน 2 ลูกบนขาตั้งสูง มีลูกบิดเป็นมือถือจับหมุน […]

nattapaty

November 29, 2023

Uranium Glass

In traditional Thai households, green glassware, known for its unique ability to glow, was a common sight. These glass items are crafted from uranium minerals and are often referred to as “Uranium Glass” or “Vaseline Glass.” Uranium glass, (a.k.a; Vaseline glass), contains uranium oxide, imparting a distinct yellow or greenish luminescence when exposed to UV […]

nattapaty

October 31, 2023

Chibori or Nham Kanun

“Chibori or Nham Kanun” (Jackfruit thorn-like fabrics) is a tie-dyed textile originating from Japan and India. It features a pattern resembling the thorns of a jackfruit and was traditionally worn as a sash around the waist by lords or nobles. To create this fabric, a piece of thin satin, silk, or similar material is tied […]

nattapaty

October 31, 2023

Khrueng Khern (Yun-de)

“Khrueng Khern” or “Khrueng Khin” is a prevalent form of handicraft in Southeast Asia. Throughout history, it held a versatile status, serving as household essentials, ritual implements, and artistic masterpieces. Khrueng Khern predominantly features a wooden framework, but bamboo is also a common choice, imparting a lightweight quality to the items. The fundamental technique behind […]

nattapaty

October 31, 2023

Tho Prik

In the past, “Tho Prik” served as containers for beauty cosmetics like turmeric, powder, and beeswax, typically used as a set. These sets could consist of either an even or odd number of pieces, with the most common being sets of 2 to 6 items. The term “Tho Prik” is derived from the practice of […]

nattapaty

October 31, 2023

Benjarong

The art of creating Benjarong is a longstanding Thai handicraft with roots tracing back to ancient times. Historical records indicate that Thai Benjarong wares were initially commissioned and produced in China, while the vibrant and intricate patterns were distinctly Thai. This is a testament to the exceptional craftsmanship and artistic skills of Thai artisans. The […]

nattapaty

October 31, 2023

Rattanakosin’s Era Apparel

During the early Rattanakosin era (2325-2411 B.E.), the attire closely resembled that of the late Ayutthaya fashion, reflecting the continuity of social customs, beliefs, and traditions. The choice of fabric served as a prominent marker of social status, while the empire’s evolution also brought about significant societal and cultural changes. As Rattanakosin transformed into a […]

nattapaty

July 21, 2023

King Rama V’s Era Apparel

During King Rama V’s reign, significant changes in clothing and hairstyles occurred. His first trip abroad in 1870 exposed him to the prosperity of neighboring countries, inspiring him to introduce reforms. This led to the decline of the traditional men’s interior hairstyle as it was replaced with shorter hair, according to royal preferences. The Rajapataen […]

nattapaty

July 21, 2023
1 2 7